مرکز آموزشی درمانی شهید اکبر آبادی

دکتر سیما اخوان، فوق‌تخصص ریه کودکان، در گفتگو با روابط‌عمومی مرکز آموزشی درمانی حمایت مادران شهید اکبر آبادی دانشگاه علوم پزشکی ایران تاکید کرد که پاسخ به نیاز بررسی‌های تخصصی ریه در نوزادان، کاملاً به علائم بالینی و تاریخچه پزشکی هر نوزاد بستگی دارد. وی پنج دسته اصلی از نوزادان را که نیاز به بررسی دقیق توسط متخصص (Pulmonologist) دارند، معرفی کرد.

در اولین اولویت، نوزادانی قرار دارند که در بدو تولد با مشکلات تنفسی مواجه هستند؛ از جمله تنگی نفس (Respiratory Distress)، سرعت تنفس بالا، مکث‌های تنفسی (Apnea) یا استفاده از عضلات کمکی برای نفس کشیدن. همچنین نوزادانی که برای حفظ سطح اکسیژن خون خود به دستگاه‌های حمایت تنفسی مانند CPAP یا ونتیلاتور نیاز دارند، باید تحت نظر متخصص باشند.

اخوان با اشاره به حساسیت‌های نوزادان نارس (زایمان زودرس) افزود: نوزادان نارس به دلیل عدم تکامل کامل کیسه‌های هوایی و کمبود ماده سورفاکتانت، در معرض خطر بالای سندرم ضعیف ریه (RDS) هستند. نوزادانی که به دلیل نارس بودن، مدت زمان طولانی در بخش مراقبت‌های ویژه نوزادان (NICU) بستری بوده‌اند نیز نیازمند پیگیری‌های تخصصی هستند.

وی همچنین بر علائم ریوی مداوم تاکید کرد و گفت نوزادانی که دچار سرفه‌های مزمن (خشک یا همراه با خلط) هستند، یا صدای خس‌خس سینه در آن‌ها شنیده می‌شود، باید بررسی شوند. نکته بسیار مهم، مشاهده تغییر در رنگ پوست یا لب‌ها به آبی (سیانوز) هنگام تغذیه یا گریه کردن است. این فوق‌تخصص ریه کودکان همچنین خاطرنشان کرد که تغییر در کیفیت صدای گریه و کاهش شدت صدای نفس کشیدن نوزاد نیز از نشانه‌هایی است که نیاز به بررسی متخصص دارد.

در ادامه، وی به نوزادان دارای بیماری‌های زمینه‌ای یا ژنتیکی اشاره کرد؛ از جمله نوزادانی که به دلیل نقص سیستم ایمنی دچار عفونت‌های ریوی مکرر می‌شوند، یا نوزادانی که مبتلا به بیماری‌های ژنتیکی مانند فیبروز سیستیک (Cystic Fibrosis) یا سایر اختلالات متابولیک هستند که بر عملکرد ریه اثر می‌گذارند. همچنین نوزادانی که در تصویربرداری‌های اولیه، ناهنجاری در ساختار مجاری تنفسی یا بافت ریه نشان داده‌اند، در این دسته قرار می‌گیرند.

سیما اخوان در بخش پایانی با اشاره به ارتباط سیستم قلبی و تنفسی، نوزادان با بیماری‌های مادرزادی قلب را نیز جزو گروه‌های نیازمند بررسی دانست، چرا که تغییرات در گردش خون می‌تواند مستقیماً بر فشار و عملکرد ریه‌ها تأثیر بگذارد.